TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
Thực trạng và một số yếu tố liên quan đến sức khỏe tâm thần của học sinh trung học phổ thông huyện Đăk Tô năm 2024
Theo Tổ chức Y tế thế giới, sức khỏe tâm thần được xem như trạng thái khỏe mạnh của cá nhân mà ở đó họ có thể nhận ra tiềm năng của riêng mình, đối mặt với những căng thẳng thông thường trong cuộc sống và có thể làm việc một cách hiệu quả, đóng góp cho xã hội. Các rối loạn tâm thần phổ biến ở mọi độ tuổi; ở lứa tuổi học sinh các yếu tố sinh lý, tâm lý như những thay đổi ở tuổi dậy thì, sử dụng chất kích thích, áp lực học tập,… đều có thể khiến học sinh dễ tổn thương hơn về sức khỏe tâm thần. Trong những năm qua, nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy những con số thống kê đáng báo động về tỷ lệ tuổi vị thành niên mắc phải những vấn đề về sức khỏe tâm thần.
Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và tìm hiểu yếu tố liên quan đến sức khỏe tâm thần của học sinh trung học phổ thông huyện Đăk Tô. Làm cơ sở cho việc định hướng các giải pháp cải thiện tình trạng và giảm sự ảnh hưởng do bị rối loạn tâm thần của học sinh. Góp vào công tác chăm sóc sức khỏe cho thanh, thiếu niên nói chung và học sinh nói riêng. Nghiên cứu được thực hiện tại Trường Trung học phổ thông Nguyễn Văn Cừ và Trường Phổ thông Dân tộc nội trú huyện Đăk Tô, có tổng số 1.027 học sinh tham gia nghiên cứu, chiếm tỷ lệ 99,0% so với tổng số học sinh của 02 trường. Thực hiện nghiên cứu mô tả cắt ngang, có phân tích. Sử dụng bộ công cụ SDQ 25 để đánh giá các vấn đề về sức khỏe tâm thần.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có 26,6% học sinh có rối loạn sức khỏe tâm thần; rối loạn về vấn đề tăng động chiếm tỷ lệ 5,8%; rối loạn về vấn đề cảm xúc chiếm tỷ lệ 12,3%; rối loạn về vấn đề hành vi chiếm tỷ lệ 22,0%; rối loạn vấn đề bạn bè chiếm tỷ lệ 17,4%; rối loạn về vấn đề tích cực xã hội chiếm tỷ lệ 17,9%. Rối loạn sức khỏe tâm thần ở học sinh có liên quan đến các yếu tố: độ tuổi, khối lớp đang học, thành tích học tập, tham gia hoạt động thể thao, số lượng người bạn thân, tình trạng hôn nhân của bố mẹ, chứng kiến bố mẹ cãi nhau, sự quan tâm của bố mẹ; chưa có bằng chứng cho thấy rối loạn sức khỏe tâm thần ở học sinh có liên quan đến các yếu tố: giới tính, thành phần dân tộc, địa bàn nơi sống, đi học thêm, sự gây áp lực học tập của người thân, chơi trò chơi (game).
Kết quả trên cho thấy sức khỏe tâm thần ở học sinh trung học phổ thông là một vấn đề sức khỏe cần được quan tâm. Để cải thiện và hạn chế sự ảnh hưởng của rối loạn tâm thần của học sinh, các trường học, giáo viên và các bậc phụ huynh cần quan tâm tới học sinh, con em của mình hơn nữa, đặc biệt trong nhóm học sinh độ tuổi 17,18, đang học lớp 12, có thành tích học tập ở mức từ trung bình trở xuống, ít tham gia hoạt động thể thao, không có hoặc có ít người bạn thân, có bố mẹ ly hôn/ly thân hoặc góa, hay chứng kiến bố mẹ cãi nhau, có sự quan tâm của bố mẹ quá ít; không gây áp lực, căng thẳng, thường xuyên động viên, khuyến khích đối với học sinh có thành tích học tập chưa như kỳ vọng; khuyến khích học sinh tham gia các hoạt động thể thao, tạo mối quan hệ tốt và chia sẻ với bạn bè.